• Hafan

Cystadleuaeth croniclo 2020

Ar 30 o Dachwedd 2020 lansiwyd cystadleuaeth fideo croniclo 2020 ar gyfer trigolion Gwynedd a thu hwnt i rannu eu stori a phrofiadau personol o’r flwyddyn. Trefnir y gystadleuaeth gan Hunaniaith (Menter iaith Gwynedd), Cymunedau Digidol Cymru, Menter Iaith Bangor, Age Cymru Gwynedd a Môn a Chydlynydd Pontio’r Cenedlaethau.

Heb os mae 2020 wedi bod yn flwyddyn ryfeddol ac mae cyfle euraidd felly i geisio croniclo argraffiadau pobl o’r flwyddyn, y dwys a’r diddan.  Yr ydym yn chwilio am hanesion pobl sydd wedi pontio’r cenedlaethau rhwng yr ifanc a’r hen a hynny trwy gyfrwng fideo a thechnoleg. Efallai, yn ei ffordd bach ei hun y gallai gwneud fideo hefyd amlygu os nad lleddfu rhywfaint ar unigrwydd pobl a chreu gobaith ynghanol pandemig sydd wedi effeithio arnom i gyd yn ddiwahân.

Oes ganddoch chi stori i’w hadrodd am gariad, cyfeillgarwch, y teimlad o hiraeth neu o fethu bod gyda’ch gilydd unwaith eto? Ydych chi’n hunan ynysu neu’n cysgodi? Rydym yn chwilio am eich fideos fydd yn cyfleu eich profiadau chi ac anwyliaid a dycnwch y natur ddynol mewn cyfnodau dyrys. 

Dywedodd Dafydd Iwan, Cadeirydd Hunaniaith a Llysgennad Age Cymru Gwynedd a Môn, “Mae’n dda gennym gefnogi’r gystadleuaeth hon, yn enwedig am ei bod yn anelu at bontio rhwng y cenedlaethau, rhywbeth yr ydym ni yn Age Cymru yn awyddus iawn i’w hyrwyddo. Mae unigrwydd yn medru effeithio pobol o bob oed,  ac yn aml iawn mae’r modd i goncro unigrwydd yn gyffredin i bawb, a gallwn ddysgu oddi wrth ein gilydd. Rhan bwysig o’r dysgu hwnnw yw cyfarwyddo gyda’r dechnoleg newydd, rhywbeth sy’n medru agor pob math o ddrysau newydd i’r henoed yn ogystal â phawb arall.”

Ychwanegodd Mair Rowlands Cadeirydd Menter Iaith Bangor, “Mae’r cydweithio partneriaethol yma wedi tanlinellu pwysigrwydd oesol cyfathrebu a chymdeithasu a medru siarad a defnyddio ein priod a dewis iaith gydag eraill sef y Gymraeg. Mae eleni wedi amlygu hynny fwy nag erioed ac felly edrychwn ymlaen yn arw at weld amrywiaeth o fideos fydd yn adrodd hanesion teuluoedd Cymreig yn 2020. Bydd cyfleoedd i’r cyhoedd hefyd wylio’r fideo buddugol yng Ngwanwyn 2021, felly darpar ffilmwyr, ewch amdani!”

Fel rhan o’r gystadleuaeth hon, bydd Cymunedau Digidol Cymru yn darparu hyfforddiant arlein arbennig ar Ragfyr 4ydd yn egluro sut i greu straeon digidol syml ar gyfer eich ffôn symudol neu dabled. Dewi Smith, ar ran Cymunedau Digidol Cymru sy’n egluro’n ymhellach, “Mae technoleg ddigidol wedi bod yn achubiaeth wrth helpu pobl i gadw mewn cysylltiad ond hefyd yr un pryd leddfu unigrwydd ac ofn. Ac mae creu straeon digidol yn ffordd wych o ddysgu defnyddio technoleg ond hefyd yn ffordd o hel atgofion gyda phobl mewn oed a phontio’r cenedlaethau. Yr ydym yn edrych ymlaen i weld eich stori chi.”

Dywedodd Mirain Llwyd, Cydlynydd Pontio’r Cenedlaethau sy’n cefnogi’r gystadleuaeth, “Dyma brosiect difyr sydd yn gyfle i aelodau o wahanol genedlaethau edrych yn ôl ar 2020 o’u persbectif nhw. Bydd yn gyfle gwych i ddod â phobl o bob oed at ei gilydd i groniclo mewn fideo am eu profiadau nhw ac yn gyfle i ddysgu am brofiadau rhywun sydd o wahanol oedran.”

Cynhelir hyfforddiant ar greu stori ddigidol ar y 4ydd o Ragfyr gyda sesiwn ar gyfer ffôn/tabled android a sesiwn arall ar gyfer Apple, cofrestrwch yma i fynychu:

·         sesiwn (Apple) 10 tan 11 y bore https://walescoop.clickmeeting.com/straeon-digidol-apple-/register   a

·         sesiwn (Android) am 2 tan 3 y prynhawn: https://walescoop.clickmeeting.com/straeon-digidol-andoird-/register 

Dylai ymgeiswyr anfon ceisiadau fideo i Mae'r cyfeiriad e-bost hwn wedi'i warchod rhag robotiaid sbam. Rhaid i chi alluogi JavaScript i'w weld. cyn 18:00 ar y dyddiad cau.

Dyddiad cychwyn 4/12/20 Dyddiad cau 28/2/21.

Er mwyn datblygu sgiliau ffilmio a fideos ymhellach mae gwobr arbennig i’r enillydd i sef tabled Fire HD 10.

Argraffu E-bost

Crynodeb o Gynllun Busnes Menter Iaith Bangor (2020 – 2025)

Ø Mae’r Fenter yn croesawu gwirfoddolwyr i’n helpu gyda digwyddiadau blynyddol fel gorymdaith Gŵyl Dewi a Ras yr Iaith. Awydd gwirfoddoli, dysgu neu wella eich Cymraeg? Yna cysylltwch â ni.
 

Be’ ydi nod y Fenter?

 

Hyrwyddo’r Gymraeg er mwyn iddi ddod yn rhan naturiol o fywyd bob dydd Bangor.

 

 

Siaradwyr Cymraeg Bangor

 

Ø 6,000 (36.4%) yn siarad Cymraeg.

Ø 1,600 (13%) yn deall Cymraeg.

Ø 7,600 (49%) yn siarad a deall Cymraeg.

Ø Bangor = dinas Gymreiciaf Cymru.

 

 

 

Dros y 5 mlynedd nesaf

byddwn yn targedu...

 

Ø Plant a phobl ifanc i’w hannog i siarad mwy o Gymraeg.

Ø Cymunedau i’w hannog i siarad a defnyddio mwy o Gymraeg.

Ø Teuluoedd – annog mwy o deuluoedd lle mae o leia’ un oedolyn yn siarad Cymraeg fel y brif iaith efo’r plant.

 

 

Prif gynulleidfaoedd targed

 

Ø Pobl Bangor sy’n siarad Saesneg ac sydd wedi dysgu Cymraeg yn yr ysgol neu wrth siarad efo taid a nain ac yn siarad ychydig bach neu ddim ar hyn o bryd.

Ø Dysgwyr Cymraeg sy'n byw/gweithio ym Mangor.

Ø Pobl Bangor sy'n siaradwyr Cymraeg iaith gyntaf.

 

 

Gweithgareddau

 

Mae’r Fenter yn...

 

Ø Hyrwyddo iaith, diwylliant a hanes Cymru,

Ø Trefnu gigs, darlithoedd a sgyrsiau,

Ø Cynnal prosiectau ieithyddol benodol,

Ø Trefnu gweithgareddau i blant, teulu, dysgwyr Cymraeg a’r gymuned.

 

 

Gwirfoddoli

Ø Mae’r Fenter yn croesawu gwirfoddolwyr i’n helpu gyda digwyddiadau blynyddol fel gorymdaith Gŵyl Dewi a Ras yr Iaith. Awydd gwirfoddoli, dysgu neu wella eich Cymraeg? Yna cysylltwch â ni.logo fb MIB 

  

 

 

 Popdy, Lôn Pobty, Bangor, LL57 1HR                                          Mae'r cyfeiriad e-bost hwn wedi'i warchod rhag robotiaid sbam. Rhaid i chi alluogi JavaScript i'w weld.

 

 

Argraffu E-bost

Adroddiad Blynydddol 2019-20 Swyddog Datblygu Canolfan Iaith - Menter Iaith Bangor

Fel endid bychain o ran adnodd staff (2 swyddog rhan amser yn gweithio cyfanswm o 6 diwrnod yr wythnos), yn gweithredu mewn dinas, gweithredwn trwy...

·         geisio cynnal ymyraethau dwys gyda cohort bach.

·         gweithredu’n strategol traws ddinesig gyda partneriaid allweddol megis Pontio, Storiel, Castell Penrhyn, Prifysgol Bangor (darlithwyr a myfyrwyr), UMCB, Dysgu Cymraeg y Gogledd Orllewin, Bangor Arts Initiative, Cyngor Dinas Bangor ac AGB Bangor BID.

·         Cydweithio hefo Hunaniaith gyda digwyddiadau traws sirol ym Mangor.

Cyffredinol

1.         Ar ddydd Mercher 29ain o Hydref yn ystod gwyliau hanner tymor Diolchgarwch cynhaliwyd gweithdy celf Dydd y Meirw gan yr artist Jwls Williams ar gyfer plant 8 -11 i lunio masg ar gyfer noson Calan Gaeaf. Daeth 8 o blant i’r gweithdy – o ardal Bangor, Bethesda a Phorthaethwy.

 

2.         Ar Nos Lun 25ain o Dachwedd cynhaliwyd ‘Popdy trafod iaith...Cyfraniad tai lleol at gynaladwyedd y Gymraeg yng Ngwynedd ’gyda phanel yn cynnwys cynrychiolaeth o’r Cyngor a Chymdeithasau Thai a Chymdeithas yr iaith Gymraeg. Cafwyd trafodaeth diddorol ond cynulleidfa fechan, er gwaethaf ymgyrch farchnata eang gan gynnwys trwy’r Cyngor Sir.

 

3.         Cynhaliwyd Gorymdaith Dydd Gŵyl Dewi Sant ar 29/2 ond heb yr orymdaith ei hun oherwydd rhagolygon o dywydd garw. Felly cynhaliwyd digwyddiad yn Storiel Bangor gyda band pres Porthaethwy a Côr JMJ ac oddeutu 80 yn bresennol (50 oedolyn a 30 plentyn). Yn syth wedyn cynhaliwyd perfformiad o sioe wych ‘Taith yr Iaith’ gan Llion Williams ac oddeutu 60 yn bresennol (40 oedolyn ac 20 plentyn). Y noson honno daeth yr arlwy i ben gyda ‘Menter iaith Bangor yn cyflwyno... Cabarela Dewi Sant’ yn Pontio gyda 130 oedolyn yn bresennol.

 

Fel rhan o ŵyl ‘Bangor yn dathlu Dydd Gŵyl Dewi Sant’ cynhaliwyd 2 darlith gyhoeddus sef:

 

   “Effaith y Gymraeg ar les preswylwyr cartrefi henoed Gogledd Cymru gan Dr Conor Martin ar Nos Fercher 19eg o Chwefror. Ceisiwyd ffilmio’r ddarlith ar y cyfryngau cymdeithasol ond cafwyd problemau technegol. I’r dyfodol dyma fydd y drefn safonol.

   “Hafod a Hendre ym Mangor a’r cylch” gan Meirion Davies ar Nos Lun 24ain o Chwefror.

 

Hefyd ar y cyd â Pontio, Castell Penrhyn, Storiel, UMCB, Dysgu Cymraeg y Gogledd Orllewin cynhaliwyd pythefnos o ŵyl ‘Bangor yn dathlu dydd Gŵyl Dewi Sant’ gyda gweithgareddau ac ddant pob oed ar draws y ddinas. Eleni, am y tro cyntaf, ymwelwyd â phob ysgol gynradd ym Mangor (8) a rhoi cyflwyniad am yr ŵyl i flynyddoedd 5 a 6 (oddeutu 500 o blant i gyd) a rhoi copi iddynt o raglen yr ŵyl a bathodyn, yn y gobaith o gynyddu diddordeb a  chefnogaeth i’r myrdd o weithgareddau a ddarparwyd.

 

Plant a Phobl Ifanc

4.         Fel rhan o ddarpariaeth  Popdy i blant a rhieni yn ystod gwyliau ysgol, cynhaliwyd y canlynol yn ystod gwyliau ysgol megis darlledu penodau o ‘Deian a Loli’, gweithdai celf,  darlledu penodau o gartŵn ‘Wil Cwac Cwac’ a ‘Sion Blewyn Coch’ a sesiwn hwyl hefo Misdar Urdd a Selog.

 

5.         Cynhaliwyd 3 sesiwn gyda detholiad o ddisgyblion a chyd gordwyr iaith o blith 8 Ysgol Cynradd dalgylch Bangor yn Popdy rhwng Hydref a Chwefror 2020. Mae’r disgyblion yn diweddaru gem cardiau ‘Top Trumps’ fydd yn cynnwys 48 o enwogion Cymraeg ardal Bangor a Gogledd Cymru ym meysydd adloniant, chwaraeon ayyb.

 

6.         Hefo Hunaniaith, cynhaliwyd 5 sesiwn ymwybyddiaeth iaith i 147 o ddisgyblion Blwyddyn 7 Ysgol Syr Hugh Owen, Caernarfon ar 27/2.Roedd y cyflwyniad yn canolbwyntio ar 7 digwyddiad hanesyddol am y Gymraeg gyda’r disgyblion wedyn yn ymrannu’r grwpiau i osod y 7 yn eu trefn gronolegol. Hefyd, cysylltwyd a’r Pennaeth gyda chynnig i gynnal sesiwn ymwybyddiaeth yn Ysgol Friars a trefnwyd i gyfarfod Uwch Athro ar 31/1/20 ond gohiriwyd y cyfarfod gan yr Ysgol.

 

7.         Myfyrwyr cyrsiau Gofal/ Gofal Plant/ Iechyd – 66 myfyriwr wedi ymweld a derbyn cyflwyniadau mewn 2 weithle Cymraeg/ dwyieithog (Meithrinfa Ffalabalam ac Ysbyty Gwynedd). Pwrpas y gweithgaredd a barodd trwy’r dydd oedd i feithrin gwell dealltwriaeth o bwysigrwydd a gwerth y Gymraeg o ran gofal meithrin ac mewn ysbyty.

 

8.         Cynhaliwyd trafodaethau gyda cartref nyrsio dementia preifat er mwyn trefnu dyddiadau penodol i fyfyrwyr cyrsiau Iechyd, Gofal a Gofal Plant allu ymweld a chydweithio a’r sesiynau cerdd a symudiad, coginio a celf a chrefft gyda detholiad o’r cleifion, ond am resymau niferoedd rhy fawr o fyfyrwyr, nid yw wedi digwydd hyd yma.

 

9.         Cynhaliwyd Diwrnod Hwyl i’r teulu yn Popdy ar bnawn Sadwrn 12fed o Hydref gydag oddeutu 80 yn mynychu. Darparwyd nifer o weithgareddau amrywiol i blant oedran Cynradd gyda pherfformiad o gynhyrchiad theatrig ‘Taith yr iaith’ gan Llion Williams i gloi’r achlysur.

 

Sector Busnes

10.      Parhewn i gydweithio hefo Cymraeg Byd Busnes (Helo Blod bellach) ac AGB Bangor (BID) ar gynnal cystadleuaeth addurno ffenestr siopau i ddathlu Dydd Gŵyl Dewi ac eleni am y trio cyntaf cynhaliwyd cystadleuaeth newydd sbon ar gyfer Bwytai Cymreig gorau Bangor, gydag enillwyr mewn 4 categori sef Croeso Cymreig, Defnydd Gweledol Gymreig, Naws Cymreig a Cynnig cynnyrch a ryseitiau Cymreig.– Storiel, Pontio, Blue Sky Bach a thafarn Y Glôb. Targedwyd 49 o fwytai i gyd a’r cyhoedd oedd yn rhoi adborth i bob bwyty. Ni chafwyd gorymdaith Dydd Gŵyl Dewi Sant oherwydd tywydd garw ond cafwyd arlwy gwerth chweil yn Storiel gyda Côr JMJ a pherfformiad byw o Taith yr Iaith gan Llion Williams ar ddydd Sadwrn 28ain o Chwefror.

 

11.      Bu’n rhaid canslo lawnsiad swyddogol CAMU yn Popdy yn niwedd mis Ebrill. Cyd-sylfaenwyr prosiect CAMU hefo Hunaniaith, Menter iaith Conwy a Menter iaith Môn yn y sector awyr agored i ddenu busnes i gwmnïau ac unigolion Cymraeg yn y Gogledd Orllewin trwy lunio cyfeirlyfr a modiwl datblygiad proffesiynol i ymarferwyr allu darparu ‘Y profiad Cymreig gwirioneddol’ i gwsmeriaid.

 

12.      Aethpwyd ati i sefydlu grŵp ‘Marchnad leol Gwynedd a Môn’ ar fb hefo Swyddog Helo Blod Gwynedd a Môn i gefnogi busnesau cynhenid Cymreig a rheiny sydd eisiau defnyddio mwy o’r Gymraeg trwy gynnal cyfres o ffeiriau marchnad arlein.

Dysgwyr

13.      Comisiynwyd Dysgu Cymraeg y Gogledd Orllewin i gynnal prosiect dilynol gyda cohort bach o siaradwyr Cymraeg anfoddog Bangor.

 

14.      Cydweithio â Dysgu Cymraeg ar brosiect newydd ‘Siarad’ sy’n paru siaradwyr rhugl gyda dysgwr er mwyn gwella eu sgiliau llafar dros awr yr wythnos.

 

15.      Sesiynau Sgwrs a Pheint i ddysgwyr oedd yn digwydd ar nosweithiau Mercher yn nhafarn yr Harp bellach yn digwydd ar lein. Dani Schlick sy’n gyfrifol amdanynt.

 

16.      Cynhelir cyfarfodydd rheolaidd rhwng staff Hunaniaith, Menter Iaith Bangor a CiO er mwyn trafod cyfleoedd cydweithio. Mae rhaglen o weithgareddau sirol wedi ei chytuno rhwng y swyddogion yn dilyn y cyfarfod cyntaf yn Ch1, a chaiff y gweithgaredd ei adrodd yn adroddiad Hunaniaith.

 

Cyd-weithio a phartneriaethau

17.      Gwahoddodd Deri Tomos ni i fod yn aelod o Bwyllgor Cyfeillion Storiel yn ei le ac rydym yn cyfrannu at ddimensiwn Cymraeg/ Cymreig ei weithgareddau.

 

18.      Ers y Gwanwyn mae cydweithio agosach a chyfarfodydd rheolaidd yn digwydd hefo holl Fentrau iaith eraill Cymru o dan arweiniad Mentrau Iaith Cymru (MIC). Mae hyn wedi arwain at sawl ymgyrch a chystadleuaeth genedlaethol, rhannu profiadau ac arferion da.

 

19.      Hyd at y clo mawr parhawyd i gynnal gofod Popdy am ddim ar gyfer cynnal sesiynau tylino a yoga babi a Stori a Chân gan Cymraeg i Blant (Mudiad Meithrin).

 

20.      Cynhaliwyd trafodaeth pellach gyda darlithydd yn Grŵp Llandrillo Menai a bydd myfyrwyr Blwyddyn 2 cwrs Teledu a Ffilm yn cyflawni’r comisiwn dechrau 2020 mewn fferyllfa yn Nefyn ac un arall ym Mangor. Y bwriad wedyn fydd i hyrwyddo’r clipiau ffilm trwy dargedu holl fferyllfeydd y sir mewn cydweithrediad â Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr. Pennwyd dyddiadau gyda Fferyllfa Llŷn yn Nefyn i ffilmio’r clipiau ond bu’n rhaid gohirio oherwydd cofid-19.

 

21.      Parhewn i roi cryn bwyslais ar fonitro effaith prosiectau ac ymyraethau i fesur effeithiolrwydd.

 

Nawdd

22.         Mae MIB yn cefnogi bwriad Blas, Pontio i fynd a nifer o’r bobl ifanc ar daith gyfnewid i Galway fis Tachwedd, ac er nad yw’n sicr o ddigwydd bryd hynny, mi fydd MIB wedi cyfrannu’n ariannol tuag at y daith. Hefyd cyfrannodd at gig ar lein Diwrnod Shwmae/ Sumae UMCB a Phrifysgol Bangor yn ddiweddar.

Rhithiol

23.      Ers diwedd mis Chwefror mae ffocws ein gwaith yn digwydd yn bennaf yn rhithiol dros y we a cynhaliwyd nifer o weithgareddau gwahanol megis:

 

·                #Her dysgu 100 o englynion rhwng 1 Ebrill a 1 Medi,

·                3 cyfres o 5 gwers cynganeddu i 15 o ddechreuwyr ledled Cymru gan Osian Owen. Bwriadwn gynnal 2 gyfres bellach yn fuan – parhad o’r cyfresi blaenorol ac ar gyfer dechreuwyr newydd,

·                Cynnal tafarn rhithiol ‘Tafarn y Clo’ ar y cyd hefo Hunaniaith ar 15fed o Orffennaf.

·                Cystadleuaeth dros 4 wythnos i blant lunio poster ‘Diolch Heddlu Gogledd Cymru’ ym Mangor, Y Felinheli, a Bethesda (ac yn sirol) a’i arddangos yn ffenestr tŷ. Gwobrwywyd y 2 boster gorau a cafwyd cryn sylw yn y wasg leol.

·                Gŵyl ‘Cofio Gwenllian’ 12fed o Fehefin – yn cynnwys 2 ddarlith am Gwenllian gan ieuan Wyn ac Owain Jones a chystadleuaeth llunio stori hanes Gwenllian i blant Bangor a Dyffryn Ogwen.

·                Popdy trafod iaith ar 22ail o Orffennaf o dan y testun “Cymru a’r Gymraeg ôl bandemig a Brexit’ dan gadeiryddiaeth Dewi Llwyd, hefo panel yn cynnwys Dafydd Iwan, Nia Powell, Beti George a Ieuan Wyn.

·                Cynnal Diwrnod Hwyl Popdy ar 16eg ac 17eg Hydref gyda gweithgareddau a pherfformiadau ar gyfer plant ac oedolion.

·                Gig Diwrnod Owain Glyndwr sef 16eg o Fedi gan Gwilym Bowen Rhys a brofodd yn boblogaidd drosben.

·                Cyfres o 5 gwers gitâr i 15 o ddechreuwyr llwyr gan Neil Maffia – Gorffennaf i Awst.

·                Cyfres o 3 darlith am Owain Glyndwr gan y darlithydd Hanes ym Mhrifysgol Bangor, Owain Jones - Awst.

 

Argraffu E-bost